Σε αντίθεση με την παραδοσιακή αντίληψη που το θεωρούσε ως ένα προϊόν γραπτού κυρίως λόγου, κείμενο (text) πλέον θεωρείται κάθε επικοινωνιακό γεγονός που παράγει νόημα, όπως ο χαιρετισμός δυο φίλων στον δρόμο, ένα βιβλίο, μια κινηματογραφική ταινία, μια διαφήμιση, μια τηλεφωνική συνδιάλεξη κτλ.…
Το κειμενικό σχήμα της επίλυσης προβλήματος χρησιμοποιείται για να αναδειχθεί ένα πρόβλημα (1ο μέρος) και να προταθούν τρόποι επίλυσής του (2ο μέρος). Εμφανίζεται κυρίως στον κειμενικό τύπο των (μη διαδικαστικών) οδηγιών. Χαρακτηριστική στο σχήμα αυτό είναι η δεοντική τροπικότητα (υποχρέωση, πρόθεση, ευχή, επιθυμία),…
Η κατανόηση του γραπτού λόγου μπορεί να ελεγχθεί με ερωτήσεις κατανόησης στις οποίες οι μαθητές ανταποκρίνονται με την παραγωγή μικροκειμένων (π.χ. παραγράφου). Οι ερωτήσεις αυτές είναι τριών τύπων: πληροφοριακές, συμπερασματικές/ επαγωγικές, αξιολογικές/ κριτικές. Πληροφοριακές/ αναγνωριστικές ερωτήσεις: Αφορούν τον εντοπισμό και την εξαγωγή πληροφοριών…
Η έννοια του λόγου (discourse) χρησιμοποείται για να περιγράψει συστηματικούς τρόπους χρήσης της γλώσσας που διαμορφώνουν και αντανακλούν τα νοήματα και τις αξίες ενός θεσμού (δημοσιογραφία, πολιτική, επιστήμη, διαφήμιση κτλ.). Ο λόγος επομένως δεν είναι απλώς μια μορφή λόγου ή ύφους· είναι κοινωνικά…
Κριτικός ονομάζεται ο λόγος που δεν περιορίζεται στην απλή παρουσίαση γεγονότων, αλλά εκφράζει κρίσεις και θέσεις, αποτιμά ή αξιολογεί πρόσωπα, καταστάσεις, απόψεις ή φαινόμενα. Η εγκυρότητα των κρίσεων αυτών δεν είναι αυθαίρετη, αλλά εξασφαλίζεται από την ύπαρξη λογικών επιχειρημάτων και αξιόπιστων τεκμηρίων. Η…
Το ερμηνευτικό σχόλιο εντάχθηκε στη διδασκαλία και την αξιολόγηση του μαθήματος της Λογοτεχνίας με το Πρόγραμμα Σπουδών του 2019. Εκεί αναφέρονταν ως προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα: Οι μαθητές και οι μαθήτριες αναμένεται να είναι σε θέση [α] να τοποθετούνται/ ανταποκρίνονται στο θέμα ή ερώτημα…
Χρόνος που σχηματίζεται από το μη συνοπτικό θέμα και περιγράφει μια ενέργεια ή κατάσταση η οποία είτε γινόταν κατ’ επανάληψη στο παρελθόν (π.χ. Κάθε πρωί διάβαζε την εφημερίδα του, πριν ξεκινήσει για τη δουλειά) είτε βρισκόταν σε εξέλιξη σε μια χρονική στιγμή στο…
Χρόνος που σχηματίζεται από το μη συνοπτικό θέμα του ρήματος και πρωτοτυπικά περιγράφει είτε μια εξελισσόμενη ενέργεια ή κατάσταση (π.χ. Το τελευταίο διάστημα διαβάζω πολύ) είτε μια επαναλαμβανόμενη συνήθεια (π.χ. Κάθε καλοκαίρι πηγαίνουμε στο χωριό). Ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την περιγραφή μιας…
Ο συνοπτικός λόγος είναι ένας τρόπος έκφρασης κατά τον οποίο αποδίδεται με συντομία η ουσία του περιεχομένου ενός κειμένου (προφορικού, γραπτού, πολυτροπικού). Εστιάζει στις βασικές πληροφορίες, παραλείποντας τα δευτερεύοντα στοιχεία, με στόχο την πυκνή, περιεκτική και ουσιαστική παρουσίαση του θέματος. Αξιοποιείται σε πολλά…
Μέσο πειθούς που αφορά ένα δεδομένο το οποίο μπορεί να ελεγχθεί εμπειρικά (π.χ. παράδειγμα, στατιστικό δεδομένο, πόρισμα έρευνας, αλήθεια, μαρτυρία κτλ.) και χρησιμοποιείται για να ενισχύσει την αξιοπιστία της ισχυρισμού. Για την αξιολόγηση της αξιοπιστίας του εξετάζεται η επάρκεια (πόσο ενδεικτικό είναι του…