Πειθώ ονομάζουμε το σύνολο των μέσων (ρητορικών και γλωσσικών) με τα οποία ο ομιλητής επιδιώκει να προκαλέσει στον ακροατή μια αλλαγή διανοητική (να αποδεχθεί την αλήθεια της ισχυρισμού που μέχρι τότε δε δεχόταν), συναισθηματική (να αντιμετωπίσει με ευμένεια έναν ισχυρισμό ή τον φορέα…

Περικείμενο (context) ονομάζεται το πλαίσιο που περιβάλλει το κείμενο και παρέχει στον αποδέκτη τα εργαλεία για την ερμηνεία του. Για παράδειγμα, η κατανόηση της μεταφορικής φράσης «Ο Δούρειος Ίππος της πολιτικής» προϋποθέτει από τον δέκτη να έχει γνώση ενός πολιτισμικού κώδικα, της μυθολογίας…

Κειμενικό σχήμα με σκοπό τον τεκμηρίωση ενός ισχυρισμού με παραδείγματα, στατιστικά δεδομένα, πορίσματα ερευνών, μαρτυρίες, αυθεντίες κτλ. Με τον τρόπο αυτό [α] διευκολύνεται η κατανόηση σύνθετων εννοιών και [β] ενισχύεται η πειστικότητα ισχυρισμών. Οργανωτικό πρότυπο: [α] Παρουσίαση του ισχυρισμού. [β] Παρουσίαση των παραδειγμάτων/…

Κειμενικό σχήμα με σκοπό [α] την πληροφόρηση (διευκρίνιση της σημασίας μιας έννοιας για την εξασφάλιση σαφήνειας/ ακρίβειας, την αποφυγή της σύγχυσης κτλ.) ή [β] την κατεύθυνση/ πειθώ. Οργανωτικό πρότυπο: [1] (εισαγωγική πρόταση) Σύντομος ορισμός: α. Οριστέα έννοια (= έννοια που πρόκειται να οριστεί),…

Μορφή γλωσσικής οργάνωσης που χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες περιόδους λόγου, με ανεπτυγμένη υποτακτική σύνδεση και σύνθετη συντακτική δομή. Οι προτάσεις οργανώνονται ιεραρχικά, σε κύριες (ανεξάρτητες) και δευτερεύουσες (εξαρτημένες), αποδίδοντας το νόημα με αναλυτικότητα και λογική συνοχή. Οι λειτουργίες του είναι: Επιτρέπει την έκφραση σύνθετων…

Οι κειμενικοί τύποι (text types) είναι μακροκειμενικά σχήματα που απαρτίζονται από συγκεκριμένα δομικά στάδια και γλωσσικές συμβάσεις με στόχο την εξυπηρέτηση ενός κοινωνικού σκοπού (να πληροφορήσει, να πείσει, να προκαλέσει αισθητική απόλαυση κτλ.). Συνδέονται πρωτοτυπικά με συγκεκριμένα κειμενικά είδη (π.χ. το κειμενικό είδος…

Η παράγραφος είναι ένα μικροκειμενικό σχήμα, ένας τρόπος οργάνωσης και διάταξης του κειμένου μεγαλύτερος από την πρόταση, αλλά μικρότερος από τη ρητορική ενότητα του κειμενικού τύπου. Τα είδη των παραγράφων Μπορούμε να μελετήσουμε το οργανωτικό σχήμα της παραγράφου από δύο οπτικές: Τυπογραφική παράγραφος:…

Ευθύς ονομάζεται ο λόγος που αποτυπώνει τις σκέψεις, τις επιθυμίες κτλ. ενός προσώπου όπως ακριβώς αυτές διατυπώθηκαν. Η χρήση του σε ένα γραπτό μονολογικό κείμενο γίνεται μέσω των εισαγωγικών ή της παύλας και υπηρετεί δύο κυρίως λειτουργίες: [1] Κατευθυντική: Αυξάνει την εγκυρότητα του…

Η επιχειρηματολογία (argumentation) είναι ένας κατευθυντικός κειμενικός τύπος που επιτελεί την κοινωνική λειτουργία της πειθούς.

Μέσο λογικής πειθούς που αναφέρεται σε ένα σύνολο από προτάσεις (προκείμενες), που συνδέονται μεταξύ τους λογικά για να υποστηρίξουν την αλήθεια μια άλλης πρότασης (συμπέρασμα/ ισχυρισμός). Αποτελείται από τρία δομικά μέρη: Ισχυρισμός: Η αποδεικτέα θέση. Αποδεικτικοί λόγοι: Το υποστηρικτικό υλικό του επιχειρήματος. Περιλαμβάνουν…