Το θέατρο είναι ένα λογοτεχνικό είδος που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό τη δραματική αναπαράσταση πράξεων και συγκρούσεων μέσω διαλόγων και σκηνικής δράσης. Το θεατρικό έργο δεν αφηγείται, αλλά παρουσιάζει την ιστορία ζωντανά μπροστά στο κοινό, με τους χαρακτήρες να εκφράζονται κυρίως μέσω της ομιλίας και της συμπεριφοράς τους.
Το κείμενο είναι δομημένο σε πράξεις και σκηνές, και συνήθως περιλαμβάνει [α] διαλογικά μέρη (πρωτοπρόσωπη ομιλία των προσώπων), [β] σκηνικές οδηγίες (για την κίνηση, τον φωτισμό, τον τόνο κτλ.) και [γ] κάποιες φορές μονόλογο ή χορικά μέρη (ιδίως στο αρχαίο δράμα).
Μπορούμε να διακρίνουμε τα εξής είδη θεάτρου:
- Τραγωδία: Θεατρικό είδος που πραγματεύεται σε υψηλό ποιητικό ύφος περιστατικά που παρουσιάζουν τον άνθρωπο ως θύμα του πεπρωμένου, αλλά ανώτερο από αυτό. Σημαντικές νεοελληνικές τραγωδίες παρήγαγε το κρητικό θέατρο (π.χ. Ερωφίλη του Γεωργίου Χορτάτση), ο νεοκλασικισμός των αρχών του 19ου αιώνα (π.χ. Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής, Ιωάννης Ζαμπέλιος), αλλά και το μεσοπολεμικό και μεταπολεμικό θέατρο (π.χ. Βασίλης Ρώτας, Σπύρος Μελάς, Γεώργιος Θεοτοκάς).
- Κωμωδία: Θεατρικό είδος που παρουσιάζει την ευτράπελη πλευρά της ζωής με στόχο να διασκεδάσει ή να σατιρίσει. Διακρίνεται σε: κωμωδία ηθών/ χαρακτήρων/ καταστάσεων, φάρσα, μπουλβάρ, σάτιρα, παρωδία κ.ά. Στη νεοελληνική λογοτεχνία εμφανίζεται στην ενετοκρατούμενη Κρήτη (π.χ. Φορτουνάτος του Μάρκου Αντώνιου Φόσκολου, Κατζούρμπος του Γεωργίου Χορτάτση) και στα Επτάνησα. Τον 19ο αιώνα η κωμωδία παίρνει ηθικό και πολιτικό περιεχόμενο (π.χ. Βαβυλωνία του Δημητρίου Βυζαντίου).
- Δράμα: Θεατρικό είδος ανάμεσα στην τραγωδία και την κωμωδία, που αναπτύχθηκε στην περίοδο του Διαφωτισμού. Διακρίνεται σε αστικό και μελόδραμα.
- Μουσικά είδη: Πρόκειται για διαφορετικά θεατρικά είδη όπου ο λόγος συνδυάζεται με τη μουσική. Μερικά από αυτά είναι: κωμειδύλλιο (ηθογραφική κωμωδία με πολλά τραγούδια: π.χ. Γκόλφω του Σπυρίδωνα Περεσιάδη), οπερέτα (ελαφρό λυρικό έργο με μεγάλα μέρη πρόζας: π.χ. Βαφτιστικός του Θεόφραστου Σακελλαρίδη), μιούζικαλ (μουσικό έργο όπου το κείμενο, η μουσική και η σκηνική δράση είναι απόλυτα συνυφασμένα· βλ. παλιό ελληνικό κινηματογράφο), επιθεώρηση (έργο με εναλλαγές σκηνών μουσικής, τραγουδιού, χορού, διαλόγων κτλ. με στόχο συνήθως τον σχολιασμό της πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας).
- Θέατρο σκιών: Λαϊκό είδους θεάτρου με καταγωγή από τις χώρες της Ασίας. Στον ελλαδικό χώρο αναπτύχθηκε με τον Καραγκιόζη ήδη από τον 16ο αιώνα και ανανεώθηκε μετά το 1821, χρησιμοποιώντας ήρωες της Επανάστασης. Σήμερα θεωρείται θέαμα για παιδιά.
- Ενδιάμεσα είδη: Είδη όπως το δοκίμιο , η βιογραφία, η αυτοβιογραφία και τα απομνημονεύματα είναι πεζογραφήματα που βρίσκονται στον χώρο ανάμεσα στον λογοτεχνικό και τον πραγματολογικό λόγο.