Λεκτικός τρόπος κατά τον οποίο αντί για ένα κύριο ή προσηγορικό όνομα χρησιμοποιείται κάποια συνώνυμη ή ισοδύναμη λέξη ή κάποια περίφραση (π.χ. «ο γέρος του Mοριά» αντί «ο Kολοκοτρώνης»).
Λεκτικός τρόπος στον οποίο αντικαθίσταται μια δυσοίωνη, απαγορευμένη ή γενικά πολύ αρνητικά φορτισμένη λέξη ή φράση, με μια άλλη που έχει εντελώς αντίθετη σημασία (π.χ. «Ειρηνικός Ωκεανός» αντί «τρικυμιώδης»).
Το σύνολο των γλωσσικών επιλογών (π.χ. β’ πρόσωπο, προστακτική και προτρεπτική υποτακτική έγκλιση, κλητική πτώση, σχολιαστικά σημεία στίξης) με τις επιτυγχάνεται η κατευθυντική λειτουργία της γλώσσας. Η επικοινωνία αφορά τον δέκτη και την επιδίωξη να επηρεαστεί και να προσανατολιστεί η συμπεριφορά του ώστε…
Το σύνολο των γλωσσικών επιλογών (π.χ. α’ ενικό πρόσωπο, επιφωνηματικές προτάσεις, αξιολογικά επίθετα, υβριστικό λεξιλόγιο) με τις οποίες πραγματώνεται η εκφραστική λειτουργία της γλώσσας. Η επικοινωνία εστιάζει στον πομπό και δηλώνει την εσωτερική του κατάσταση και τη στάση του προς το μεταδιδόμενο μήνυμα.…
Το σύνολο των γλωσσικών επιλογών (π.χ. δηλωτική σημασία των λέξεων, αποφαντικές προτάσεις, οριστική έγκλιση, γ’ ρηματικό πρόσωπο, απρόσωπη σύνταξη και παθητικές δομές, συντακτικά σημεία στίξης, δείκτες λόγου) με τις οποίες πραγματώνεται η πληροφοριακή λειτουργία της γλώσσας. Το ενδιαφέρον εστιάζεται στο περιεχόμενο του μηνύματος…
Αντωνυμία ονομάζεται ένα στοιχείο που χρησιμοποιείται για την αντικατάσταση (όταν δεν έχει προηγηθεί αναφορά σε συγκεκριμένη οντότητα) και την υποκατάσταση ενός ονόματος (όταν έχουμε προαναφερθεί σε κάποια οντότητα πριν). Με βάση τη σημασία και τη λειτουργία τους μπορούμε να τις κατατάξουμε σε συγκεκριμένες…
Λέξεις των οποίων οι σημασίες έχουν σχέση γενικού – ειδικού, η μια δηλαδή είναι υποκατηγορία της άλλης (π.χ. «λουλούδι» – «τριαντάφυλλο»). Η σχέση αυτή χρησιμοποιείται συχνά όταν πρέπει να επεξηγήσουμε μια έννοια (π.χ. στον κειμενικό τύπο των εξηγήσεων).
Μηχανισμός γραμματικής μεταφοράς που αναφέρεται στη χρήση ενός ουσιαστικού προκειμένου να αποδοθεί το λεξικό περιεχόμενο που πρωτοτυπικά αποδίδεται από μια άλλη κατηγορία, ρήμα ή επίθετο. Χαρακτηρίζει τον ακαδημαϊκό (ειδικά τον επιστημονικό) λόγο, καθώς επιτρέπει οι διαδικασίες (που συμβατικά πραγματώνονται ως ρήματα) και οι…
Ουσιαστικό ονομάζεται η λέξη που αναφέρεται σε ένα πρόσωπο, ζώο, πράγμα, μία έννοια ή ενέργεια και έχει ένα ή δύο γένη (π.χ. άνθρωπος, ο/η γιατρός). Τα ουσιαστικά, ανάλογα με το τι δηλώνουν, διακρίνονται σε: Κύρια: Δηλώνουν ορισμένο πρόσωπο ή ζώο (π.χ. ο Γιάννης,…