Είδος του σχολιαστικού δημοσιογραφικού λόγου. Αντλεί τα θέματά της από την επικαιρότητα (πολιτική, πολιτιστική, επιστημονική κτλ.), χωρίς ωστόσο να την παρακολουθεί στενά, και αποβλέπει στην κριτική ανάλυση ζωτικών προβλημάτων του δημόσιου βίου. Είναι κείμενο μέσης έκτασης, δημοσιεύεται σε σελίδες γνώμης περιοδικών εκδόσεων (συνήθως σε κυριακάτικες εφημερίδες) από εξωτερικούς συνεργάτες του μέσου που θεωρούνται ειδικοί στο υπό διαπραγμάτευση θέμα. Το ύφος είναι προσωπικό (συνήθως εύκολα αναγνωρίσιμο για κάθε επιφυλλιδογράφο), αν και μπορούμε να θεωρήσουμε ως κοινά γνωρίσματα του είδους την πλούσια διακειμενικότητα, το γλωσσικό χιούμορ και την ειρωνεία, τη χρήση πρώτου ενικού προσώπου. Η οργανωτική δομή και η επιχειρηματολογία οργανώνεται είτε διαλογικά (παρουσίαση του θέματος – επιχειρήματα υπέρ – επιχειρήματα κατά) είτε αντιλογικά (παρουσίαση του θέματος – θέση υπό αμφισβήτηση – αντίκρουση).

ΛΥΜΕΝΟ ΘΕΜΑ

Το κείμενο «Παιδεία και εκπαίδευση» (Δημήτρης Μαρωνίτης, Το Βήμα, 2009) ανήκει στο δημοσιογραφικό είδος της επιφυλλίδας. Να εντοπίσεις τρία χαρακτηριστικά που επιβεβαιώνουν την κατάταξη αυτή.

Τρία χαρακτηριστικά που επιβεβαιώνουν την κατάταξη του κειμένου στο δημοσιογραφικό είδος της επιφυλλίδας είναι: [1] Κείμενο ειδικού ενδιαφέροντος (διάκριση παιδείας και εκπαίδευσης). [2] Συντάκτης ειδικός στο θέμα (πανεπιστημιακός καθηγητής). [3] Αφόρμηση από την επικαιρότητα (σύγχυση των όρων παιδεία και εκπαίδευση στον καθημερινό λόγο), αλλά διαχρονικός χαρακτήρας του θέματος.

 

ΘΕΜΑ ΓΙΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗ 1

Η επιφυλλίδα χαρακτηρίζεται ως «δημοσιογραφικό δοκίμιο», καθώς παρ’ ότι αφορμάται από την επικαιρότητα, διεκδικεί τον διαχρονικό χαρακτήρα του δοκιμιακού λόγου. Να τεκμηριώσεις την παρατήρηση αυτή, αντλώντας στοιχεία από το κείμενο «Η κλιματική αλλαγή πρόκληση για τα ανθρώπινα δικαιώματα».

ΘΕΜΑ ΓΙΑ ΕΞΑΣΚΗΣΗ 2

Να εντοπίσεις στο κείμενο «Η πράσινη αποστολή της νέας γενιάς» τρία χαρακτηριστικά του κειμενικού είδους της επιφυλλίδας.