Προτάσεις με τις οποίες ο ομιλητής ζητά από κάποιον να κάνει κάτι με τη χρήση της προστακτικής έγκλισης (π.χ. Μίλα πιο σιγά). Στην πρωτοτυπική λειτουργία της προστακτικής εντάσσεται -εκτός από την προσταγή– η παράκληση σε συνδυασμό με άλλα στοιχεία (π.χ. Φέρε μου, σε παρακαλώ ένα ποτήρι νερό), προτροπή (π.χ. Διάβασε, βρε παιδί μου, λίγο περισσότερο) ή παραχώρηση (π.χ. Πήγαινε βόλτα, αν έχεις διαβάσει). Στις τελευταίες αυτές περιπτώσεις οι προστακτικές προτάσεις συνδέονται με επικοινωνιακές περιστάσεις ευγένειας.
Βέβαια, οι προστακτικές προτάσεις μπορεί να έχουν και αποφαντική (π.χ. Κοίτα θράσος > Έχει πολύ θράσος) ή ερωτηματική λειτουργία (π.χ. Πες μου την ώρα > Τι ώρα είναι;).